Uniwersytet Warszawski

PODYPLOMOWE STUDIUM EWALUACJI PROJEKTÓW
FINANSOWANYCH PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Uniwersytet Warszawski
Nowy Świat 69, 00-927 Warszawa





ŁĄCZYMY PODSTAWY TEORETYCZNE
Z PRAKTYKĄ EWALUACJI

1 września 2012

NAUKA I SZKOLNICTWO WYŻSZE Nr 1/19/2002

17:11

POLITYKA NAUKOWA I WIEDZA W SPOŁECZEŃSTWIE INFORMACYJNYM

Ireneusz Białecki, Wiedza o nauce w Polsce i w krajach Unii Europejskiej 7

Silvia Funtowicz, Iain Shepherd, David Wilkinson, Jerry Ravetz, Nauka i proces rządzenia w Unii Europejskiej ? głos w dyskusji 26

Jan Kozłowski, Dyskusja nad statystyką nauki i techniki w Polsce 51

Zdzisław W. Trzaska, O konsekwencjach prymatu nauki w procesach poznawania i kreowania rzeczywistości 67

MODELE UNIWERSYTETU ? ?WIATYNIA WIEDZY CZY PRZEDSIĘBIORSTWO?

Sukcesy i problemu Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmowa u progu drugiej kadencji z Jego Magnificencją Rektorem Piotrem Węgleńskim 83

Aleksander Kobylarek, Uniwersytet ? zarys idei podstawowej 90

Krzysztof Leja, Uniwersytet ? ?wiątynia wiedzy czy sprawnie działająca Organizacja? 101

Krzysztof Pawłowski, W stronę Uniwersytetu przedsiębiorczego 110

Julita Jabłecka, Międzynarodowe aspekty działalności szkolnictwa wyższego 122

Elżbieta Drogosz ? Zabłocka, Kształcenie praktyczne w wyższych szkołach zawodowych problemy i perspektywy 134

 

Ireneusz Białecki

Wiedza o nauce w Polsce i krajach Unii Europejskiej

Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej zostały przedstawione związki upowszechnienia wiedzy i wyobrażeń o nauce z funkcjonowaniem społeczeństwa, a zwłaszcza – rządzeniem i polityką. Autor poświęca szczególną uwagę wpływowi opinii publicznej na politykę. Przedstawia także założenia polityki Unii Europejskiej w dziedzinie nauki i upowszechniania wiedzy oraz możliwe konsekwencje tej polityki. W drugiej części prezentowane są badania nad upowszechnieniem wiedzy o nauce, -prowadzone w Unii Europejskiej, oraz podane wyniki jednego z sondaży: Eurobarometr 38.1 – Europeans, Science and Technology-Public Understanding and Attitudes, przeprowadzonego w dwunastu krajach Unii i powtórzonego w Polsce.

Silvio Funtowicz, lain Shepherd, David Wilkinson, Jerry Ravetz

Nauka i proces rządzenia w Unii Europejskiej – głos w dyskusji

Aspekty naukowe decyzji podejmowanych na szczeblu Unii Europejskiej, dotyczących kwestii administracyjnych lub zasad prowadzonej polityki, budzą coraz większe zainteresowanie. Pewne cechy tego procesu – w tym potencjalnie nieodwracalne skutki podejmowanych decyzji, wiążąca się z nimi niepewność oraz presja skłaniająca naukowców do wykazywania się konkretnymi wynikami – wskazują na potrzebę nowego określenia relacji między nauką a procesem rządzenia. Relacje ter powinny się opierać na większej otwartości i szerszym udziale zainteresowanych stron. Komisja Europejska dąży do spełnienia tych wymagań poprzez sformułowanie wytycznych w kwestii zasady ostrożności oraz tworzenia europejskiego obszaru badawczego, co pozwoli na zintegrowanie badań naukowych na poziomie ogólnounijnym z badaniami prowadzonymi przez państwa członkowskie. Unia Europejska zwraca ponadto baczniejszą uwagę na zagadnienia związane z wiedzą oraz jej oceną.

Jerry Ravełz

Doradztwo naukowe w gospodarce opartej na wiedzy

Często zauważany brak zaufania opinii publicznej do „nauki” jest związany z doradztwem naukowym. Doradztwo to, w obecnej skali, stanowi nową działalność do której środowisko naukowe, nie jest dobrze przygotowane. Wkład doradców naukowych jest regulowany przez decydentów, którzy realizują zgoła odmienne cele i założenia. W obecnych czasach doradztwo jest szczególnie potrzebne ze względu na wprowadzanie gospodarki opartej na wiedzy przy dużym zaangażowaniu państwa lecz również ze względu na nieuniknioność „niezamierzonych skutków”. Istnienie doradztwa wpływa także na wychowanie wymagającej opinii publicznej, która poddaje krytycznej ocenie zarówno doradców, jak i udzielane rady. Oczekiwane reformy w zakresie doradztwa naukowego mogą spełniać wiele funkcji, lecz w przypadku braku jasności w kwestii doradztwa oraz jego cech strukturalnych reformy te mogą zostać zaprzepaszczone.

 

Jan Kozłowski

Dyskusja nad statystyką nauki i techniki w Polsce

Celem artykułu jest omówienie głównych ?ródeł ograniczeń wartości danych oraz wska?ników statystyki nauki i techniki w Polsce w stosunku do potrzeb osób decydujących o rozwoju badań naukowych i technologicznych na szczeblu politycznym, a także na szczeblu zarządzania. Autor omawia ograniczenia związane z: charakterem samej statystyki jako ?ródła danych dla diagnozy i podejmowania decyzji; sposobem prezentacji materiału statystycznego; obecną fazą rozwoju statystyki nauki i techniki w krajach rozwiniętych; błędami interpretacji danych statystycznych; niepełną użytecznością danych i wska?ników skonstruowanych w krajach rozwiniętych gospodarczo w stosunku do potrzeb użytkowników w krajach słabiej rozwiniętych; niedostatecznym zapotrzebowaniem na statystyki nauki i techniki w kręgach decyzyjnych; odchyleniem danych od .rzeczywistości wskutek sposobu gromadzenia statystyki przez krajowe urzędy statystyczne.

Zdzisław W. Trzaska

O konsekwencjach prymatu matematyki w procesach poznawania i kreowania rzeczywistości

Autor przedstawia pewne aspekty kwestii granicy między twórczym i destrukcyjnym wpływem matematyki na współczesny stan nauk przyrodniczych oraz technologii, a także na inne dziedziny aktywności człowieka, np. zarządzanie, ekonomię, psychologię, klimatologię. Biorąc pod uwagę rozwój nauki w dziejach ludzkości i różnorodność metod stosowanych do poznania świata rzeczywistego, uwypukla dominującą rolę matematyki w procesie doskonalenia narzędzi poznawczych oraz w interpretacji uzyskiwanych wyników eksperymentalnych. Wskazuje na penetrację coraz to nowszych dziedzin wiedzy i obszarów aktywności człowieka przez matematykę oraz podejmuje próbę wyjaśnienia tego stanu rzeczy. Poddaje szczegółowej analizie wpływ intensywnego sprzężenia zwrotnego w układzie matematyka-technologia, które nastąpiło w drugiej połowie XX wieku w wyniku postępu w technologiach półprzewodnikowych oraz inżynierii materiałowej. Analizuje związki matematyki z wieloma dziedzinami nauki oraz formułuje tezę o potrzebie podjęcia wnikliwych badań w celu wyjaśnienia dostrzegalnego obecnie coraz szybszego „marszu matematyki” na niwy naukowe dotąd całkowicie na nią odporne. Ów „marsz matematyki” uważany jest za irracjonalny i wciąż stanowi ogromną tajemnicę naukową. W artykule przedstawione są też zagadnienia związane z procesami chaotycznymi oraz strukturami fraktalnymi, które matematycy próbują od kilku dziesięcioleci wprowadzać do opisu układów rzeczywistych. Integralną część przedstawionych analiz stanowią problemy związane ze sztuczną inteligencją oraz tendencją do istotnych przemian w podejściu współczesnej nauki do celowości prowadzenia dalszych badań nad tymi zagadnieniami. Nacisk został położony na słaby stosunkowo postęp w tej dziedzinie mimo poważnych nakładów finansowych poniesionych dotychczas na jej rozwój. Autor podejmuje również próbę oceny alternatywnej metody poznania świata rzeczywistego bez intensywnego stosowania matematyki, a także sygnalizuje problem tzw. bomby l.

Aleksander Kobylarek

Uniwersytet – zarys ewolucji idei podstawowej

Na przestrzeni dziejów ścierały się dwie podstawowe idee uniwersytetu Najstarsza koncepcję uniwersytetu można dostrzec w Akademii Platońskiej, została ona pó?niej rozwinięta przez Wilhelma von Humboldta i przypomniana przez Allana Blooma Uniwersytet jest tu postrzegany jako instytucja wielofunkcyjna, która łączy kształcenie z poszukiwaniem prawdy

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytet Warszawski Nowy Świat 69 00-927 Warszawa studiumewaluacji@uw.edu.pl +48 22 55 20 171