Uniwersytet Warszawski

PODYPLOMOWE STUDIUM EWALUACJI PROJEKTÓW
FINANSOWANYCH PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Uniwersytet Warszawski
Nowy Świat 69, 00-927 Warszawa





ŁĄCZYMY PODSTAWY TEORETYCZNE
Z PRAKTYKĄ EWALUACJI

1 września 2012

NAUKA I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO Nr 2/20/2002

17:12

ZASOBY DLA NAUKI A SPOŁECZEŃSTWO WIEDZY

Janusz Goćkowski, Ewa Kopczyńska, Nauki społeczne a plualizm cywilizacyjny świata 7

Andrzej Ziabicki, Komunikacja globalna w czasach internetu ? dostosowanie (do ) języków narodowych 22

Barbara Stefaniak, Czasopisma zagraniczne (tradycyjne i elektroniczne) w polskich bibliotekach narodowych 34

Marek Ratajczak, Studia doktoranckie jako element kształcenia ustawicznego w obszarze nauk ekonomicznych 45

Ewa ?wierzbowska ? Kowalik. Aktywność naukowa doktorantów – komunikat z badań 54

Paweł B. Sztabiński, Badania absolwentów studiów doktoranckich – problemy warsztatowe i wstępne hipotezy 77

Sławomir Wiankowski, Przekształcenia własnościowe i strukturalne jednostek badawczo ? rozwojowych w Polsce (część I) 91

MISJA I STRATEGIA SZKOŁY WYŻSZEJ

Marijk C, van der Wende, Don F. Westerheijden, Międzynarodowe aspekty zapewniania jakości kształcenia ? ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego w Europie 112

Małgorzata Dąbrowa ? Szefler, Problemy finansowania strategii rozwoju szkolnictwa wyższego 130

Arnold Pabian, Promocja szkoły wyższej 138

 

Janusz Goćkowski, Ewa Kopczyńska

Nauki społeczne a pluralizm cywilizacyjny świata

Część pierwsza artykułu poświęcona jest zagadnieniu osobliwości poznania naukowego w aspekcie perspektywy antropologicznej, czyli z uwzględnieniem tego, że świat międzyludzki wypełniony jest wielością rozmaitych (częściej niżby życzyli sobie humaniści-uniwersaliści), wzajem alternatywnych ładów aksjologicznych. W części drugiej mowa jest o „skłonnościach” uczonych (rzeczników i szermierzy „odczarowywania świata”) do ukształtowania (w skali globalnej) myślenia, działania ludzi w sposób odpowiadający regułom naukowego oglądu i obrazowania rzeczywistości. .

Andrzej Ziabicki

Komunikacja globalna w czasach internetu ? dostosowanie (do) języków narodowych

Komunikacja globalna (internet, poczta elektroniczna) wymaga rozwoju narzędzi umożliwiających zapisanie i przesyłanie informacji w rozmaitych językach. Nowy system kodowania pisma Unicode pozwala na przekazywanie informacji zapisanych dowolnym alfabetem bąd? systemem ideogramów bez konieczności transkrypcji lub transliteracji. Trudności sprawia natomiast, niezbędne do efektywnego korzystania z baz danych, porządkowanie wyrazów i danych. Zasady porządkowania w różnych językach (nawet w językach posługujących się alfabetem łacińskim) są sprzeczne i porządkowanie zbiorów wielojęzycznych wymaga przyjęcia jednolitych (kompromisowych) zasad. W artykule przedyskutowano konsekwencje wprowadzenia międzynarodowej normy ISO 12199 dla różnych języków europejskich.

Barbara Stefaniak

Czasopisma zagraniczne (tradycyjne i elektroniczne) w polskich bibliotekach naukowych

W artykule przedstawiono ogromne zmiany, jakie zachodzą na naszych oczach, w dostępie do światowych zasobów piśmiennictwa naukowego. Przeprowadzono analizę zasięgu działania konsorcjów wielkich wydawców czasopism – Springer?Verlag, Academic Press i Elsevier Science Publishers na terenie Polski. Zbadano rozmieszczenie i przynależność organizacyjną kilkudziesięciu krajowych bibliotek naukowych należących do tych konsorcjów. Przedstawiono też zasięg działania międzynarodowego Konsorcjum EIFL Direct. Podano przykłady wyników wyszukiwań w bazie ScienceDirect posadowionej w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego Uniwersytetu Warszawskiego, które wskazują na wysoki stopień wykorzystania zagranicznych czasopism elektronicznych. Możliwość korzystania z tych czasopism nie tylko rekompensuje brak wielu niezbędnych tytułów w bibliotekach, spowodowany bardzo ograniczonymi funduszami, ale również pozwala na znacznie bardziej efektywne poszukiwania literaturowe i dużą oszczędność czasu.

 

Marek Ratajczak

Studia doktoranckie jako element kształcenia ustawicznego w obszarze nauk ekonomicznych

Studia doktoranckie to specyficzna forma kształcenia ustawicznego na poziomie uniwersyteckim, obejmującego także studia podyplomowe, stosunkowo nowe w polskich realiach studia Master of Business Administration (MBA) oraz inne formy edukacji oferowanej na zamówienie konkretnych firm. Szczególny charakter studiów doktoranckich wynika przede wszystkim z faktu, że jest to jedyna forma kształcenia, w przypadku której finał – w postaci obrony rozprawy doktorskiej- zapewnia uzyskanie stopnia naukowego. W artykule autor stara się przedstawić główne czynniki wpływające na rozwój studiów doktoranckich po stronie popytowej i podażowej. Główne dylematy związane z dalszym rozwojem tych studiów wiążą się z następującymi kwestiami: 1) czy i jakie bariery rozwoju tej formy kształcenia występują po stronie uczelni; 2) czy w przypadku studiów doktoranckich popyt powinien być głównym czynnikiem decydującym o ich rozwoju? 3) jakie są i mogą być konsekwencje rozwoju tej formy edukacji? 4) jakim celom powinny służyć studia doktoranckie?

Ewa ?wierzbowska-Kowalik

Aktywność naukowa doktorantów – komunikat z badań

W artykule prezentowane są wybrane wyniki? badania ankietowego przeprowadzonego w ramach grantu Komitetu Badań Naukowych realizowanego przez prof. Małgorzatę Dąbrowę-Szefler na temat „Kadry dla nauki w Polsce – stan i perspektywy”. Autorka zajmuje się w nim przede wszystkim problemem aktywności naukowej doktorantów i znaczeniem tej aktywności dla kształtowania się decyzji o wyborze kariery naukowej. Podejmuje także próbę określenia, w jaki sposób organizacja studiów doktoranckich i charakter współpracy naukowej doktorantów ze środowiskiem naukowym wpływają na stymulowanie tej aktywności.

Paweł B. Sztabiński

Badanie absolwentów studiów doktoranckich – problemy warsztatowe i wstępne hipotezy

Artykuł oparty jest na wynikach badania pilotażowego, przeprowadzonego wśród absolwentów studiów doktoranckich jednego z uniwersytetów. W pierwszej jego części autor omawia problemy warsztatowe, które należy rozważyć przygotowując badanie absolwentów studiów doktoranckich. W drugiej części zestawia uzyskane rezultaty badania z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonego w roku 2000 ogólnopolskiego badania słuchaczy tych studiów. Koncentruje się na sprawach związanych z pracą zawodową i motywami wyboru pracy oraz zaawansowaniem pracy doktorskiej i ewentualnymi przyczynami opó?nień.

 

Sławomir Wiankowski

Przekształcenia własnościowe i strukturalne jednostek badawczo-rozwojowych w Polsce

Problemy przekształceń własnościowych i organizacyjnych jednostek badawczo rozwojowych (JBR) zostały przedstawione w artykule na tle aktualnego stanu zaplecza badawczo-rozwojowego oraz przyjętych celów przekształceń. Oceniając stan JBR wskazano m.in, na systematyczne zmniejszanie się przychodów z prac badawczych i rozwojowych, spadek zatrudnienia w działalności B+R oraz pogarszającą się rentowność. Pogłębiający się kryzys sektora JBR obrazują dane liczbowe dla lat 1994-2000. Za szczególnie ważny cel restrukturyzacji JBR uznano dostosowanie działalności jednostek do warunków otwartej gospodarki i reguł obowiązujących w Unii Europejskiej. Autor dokonuje przeglądu wszystkich możliwych form przekształceń własnościowych j prawno-organizacyjnych JBR, rozważając zalety i wady poszczególnych rozwiązań. Wyróżnionymi formami przekształceń uwzględniającymi specyfikę JBR są: prywatyzacja bezpośrednia w drodze wniesienia jednostki do spółki z udziałem Skarbu Państwa i pracowników bąd? w drodze oddania JBR do odpłatnego korzystania przez spółkę z udziałem pracowników oraz tworzenie struktur wielopodmiotowych, w tym holdingowych. Autor zwraca uwagę na fakt, że pomimo wprowadzenia w życie od przeszło półtora roku sprzyjających przepisów prawa, nie udało się żadnej jednostki skomercjalizować, sprywatyzować lub nadać jej status państwowego instytutu badawczego. Jako główne bariery hamujące proces przekształceń JBR należy, według autora, uznać niedostatek środków finansowych na cele restrukturyzacji w budżecie i w poszczególnych jednostkach oraz brak niektórych przepisów wykonawczych. Przedstawiając możliwości wyjścia z „patowej” sytuacji JBR autor proponuje zmiany w regulacjach prawnych oraz wspomina o działaniach zapowiadanych przez ministra nauki, zawartych w założeniach reformy systemu finansowania nauki.

Marijik C. van der Wende, Don F. Westerheijden

Międzynarodowe aspekty zapewniania jakości kształcenia – ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego

w Europie

Przedmiotem artykułu jest analiza zależności między internacjonalizacją szkolnictwa wyższego-a jakością kształcenia na podstawie tendencji, jakie występują w większości krajów europejskich. Autorzy zwracają uwagę na uwarunkowania procesu internacjonalizacji, wskazując na rolę ograniczonego finansowania budżetowego, konkurencji ofert na rynkach międzynarodowych oraz wsparcie instytucji publicznych na tych rynkach. Podstawową część artykułu stanowi omówienie programów i procedur zachowania jakości przy wchodzeniu na międzynarodowe rynki edukacyjne (na przykładzie wybranych krajów) oraz roli organizacji międzynarodowych i ich programów w tym procesie, w tym rolę Deklaracji Bolońskiej. W ostatniej części artykułu omawiane są inicjatywy Unii Europejskiej i Stowarzyszenia Uniwersytetów Europejskich.

Małgorzata Dąbrowa-Szefler

Problemy finansowania strategii rozwoju szkolnictwa wyższego

Autorka podejmuje problem finansowania rozwoju szkolnictwa wyższego w kontekście celów zawartych w Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2010, przygotowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu. Stawia tezę, .że oba podstawowe cele strategii – tj. zarówno wzrost liczby studentów wyznaczający wska?nik skolaryzacji brutto na poziomie 65%, jak i poprawa jakości kształcenia na poziomie wyższym – wymagają zwiększenia nakładów na szkolnictwo wyższe w tempie znacznie przekraczającym wzrost liczby studentów. ?rodki uzyskane w wyniku wzrostu nakładów powinny być przeznaczone na zwiększenie pomocy materialnej dla studentów (w celu ułatwienia dostępu do edukacji dla młodzieży z grup ekonomicznie upośledzonych) oraz na poprawę warunków wynagradzania i pracy nauczycieli akademickich jako czynnika decydującego o jakości kształcenia. Autorka pokazuje, że dokument w zbyt małym stopniu odpowiada na pytania o wielkość nakładów niezbędnych dla realizacji celów strategicznych, o ?ródła finansowania oraz o ich strukturę.

 

Arnold Pabian

Promocja szkoły wyższej

Efektywne działanie na rynku edukacyjnym wymaga stosowania komunikacji marketingowej o zintegrowanym charakterze. Tworzy ją tzw. promocja mix złożona z następujących elementów: reklama, marketing bezpośredni, promocja sprzedaży public re/ations, sprzedaż osobista. Każda z tych składowych oferuje szkole wyższej bogate spektrum konkretnych środków i narzędzi oddziaływania na potencjalnych klientów (studentów i podmioty gospodarcze). Ważne jest zintegrowane a więc łączne posługiwanie się nimi, które skutkuje powstawaniem korzystnych efektów synergicznych. W artykule przedstawiono najważniejsze narzędzia zintegrowanego komunikowania się uczelni z rynkiem.

 

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytet Warszawski Nowy Świat 69 00-927 Warszawa studiumewaluacji@uw.edu.pl +48 22 55 20 171