Uniwersytet Warszawski

PODYPLOMOWE STUDIUM EWALUACJI PROJEKTÓW
FINANSOWANYCH PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Uniwersytet Warszawski
Nowy Świat 69, 00-927 Warszawa





ŁĄCZYMY PODSTAWY TEORETYCZNE
Z PRAKTYKĄ EWALUACJI

1 września 2012

NAUKA i SZKOLNICTWO WYŻSZE Nr 2/24/2004

17:17

NAUKA i SZKOLNICTWO WYŻSZE
Nr 2/24/2004
 


Strategiczne problemy szkolnictwa wyższego

Tadeusz Szulc, Dynamika przemian w szkolnictwie wyższym w Polsce a realizacja procesu bolońskiego, 7

Ireneusz Białecki, Szkoły wyższe jako miejsce tworzenia i współtworzenia polityki naukowo-technicznej, 37

Dominik Antonowicz, W poszukiwaniu nowego paradygmatu zarządzania uniwersytetami w Polsce, 56

Dorota Jołkiewicz, Założenia i cele unijnego programu edukacyjnego Socrates/Erasnus a ich realizacja w polskich szkołach wyższych, 73

Elżbieta Drogosz-Zabłocka, Sytuacja edukacyjna i zawodowa absolwentów studiów licencjackich ? wstępna diagnoza na przykładzie województwa podkarpackiego, 87

Jan Piskurewicz, Prace nad przygotowaniem prawa o ochronie własności naukowej i udział w nich Marii Skłodowskiej-Curie, 103

Ireneusz Białecki, Przegląd artykułów zamieszczonych w zagranicznych czasopismach naukowych, 116

 


Tadeusz Szulc

Dynamika przemian w szkolnictwie wyższym w Polsce a realizacja procesu bolońskiego

Na tle uwarunkowań europejskich i światowych autor omawia przemiany jakie nastąpiły w ostatnich piętnastu latach w polskim szkolnictwie wyższym, w tym rozwój szkolnictwa niepublicznego. Tworzenie państwowych wyższych szkół zawodowych oraz zmiany w liczbie studentów i kierunków kształcenia.

Analizuje rozkład liczbowy ludności z wyższym wykształceniem i liczbę studentów w poszczególnych województwach oraz problemy dostępności do studiów.

Omawia stopień i zakres realizacji procesu bolońskiego w Polsce, wymianę międzynarodową studentów, ocenę jakości kształcenia, a także rozwój kadry naukowej, w tym efekty kształcenia na studiach doktoranckich. Kolejną część poświęca wyzwaniom, jakie stają przed szkolnictwem wyższym w realizacji Deklaracji Lizbońskiej, przyjętej przez Radę Europy oraz Narodowego Planu Rozwoju Polski na lata 2007-2013.

Ireneusz Białecki

Szkoły wyższe jako miejsce tworzenia i współtworzenia polityki naukowo-technicznej

Społeczeństwo i gospodarka oparte na wiedzy działają dobrze, kiedy istnieje odpowiednia infrastruktura techniczna, związana z informatycznymi urządzeniami do tworzenia i przekazywania wiedzy oraz infrastruktura mentalna związana z instytucjami tworzenia wiedzy i dokształcania. Takimi instytucjami są m.in. szkoły wyższe. Aby sprostać nowym wymaganiom,. Powinny one być sprawniej zarządzane, mieć bardziej elastyczną strukturę i, rezygnując w pewnym, stopniu z dotychczasowego etosu, nastawić się na tworzenie wiedzy stosowanej. Ważna dla wprowadzenia zmian w szkołach wyższych jest reorganizacja wewnętrznych zasad funkcjonowania. Jest to pierwszy warunek przeobrażeń. Najistotniejszym zasobem szkoły wyższej jest praca naukowa i dydaktyczna. Można i trzeba poprawić administrowanie tymi zasobami. Drogą do tego jest przedefiniowanie umowy, ?kontraktu? zawartego między szkołą i pracownikiem naukowym: sprecyzowanie, co szkoła ?kupuje? od pracownika i co daje w zamian. Drugim warunkiem przeobrażeń jest odpowiednia polityka państwa wobec szkół wyższych. Niektóre jej instrumenty można poprawić.

Dominik Antonowicz

W poszukiwaniu nowego paradygmatu zarządzania uniwersytetami w Polsce

Autor przedstawia propozycje zmian w zakresie organizacji i zarządzania polskimi uczelniami akademickimi. Wnioski zawarte w artykule zostały zaczerpnięte z badań autorskich przeprowadzonych w University College London (UCL), a także z bogatej literatury przedmiotu. W pierwszej kolejności analizie podane zostają szanse i zagrożenia związane z wprowadzeniem silnego przywództwa organizacyjnego.
Autor postuluje nadanie rektorowi strategicznych kompetencji menedżerskich, odejście od demokratycznego wyboru władz akademickich i wprowadzenie ? sprawdzonego na gruncie brytyjskim ? kolegialnego the committe system.

Ponadto w artykule rozważana jest możliwość zwiększenia władzy dziekańskiej w zakresie zarządzania zasobami (akademickimi), a także modernizacja relacji pracowniczych, które umożliwiłyby pełniejsze korzystanie z potencjału intelektualnego uczonych. W tym samym celu autor opowiada się za pełniejszym i systematycznym użyciem wewnętrznych procedur ewaluacyjnych, służących do stałego podnoszenia jakości funkcjonowania uczelni.

W ostatniej części poruszona zostaje kwestia myślenia przedsiębiorczego w świecie akademickim, wymagającego określenia instytucjonalnej strategii w świecie akademickim oraz organizacyjnego konformizmu w realizacji wytyczonych celów na wszystkich poziomach funkcjonowania organizacji.

 

Dorota Jołkiewicz

Założenia i cele unijnego programu edukacyjnego Soctrates/Erasmus a ich realizacja w polskich szkołach wyższych

Głównym celem artykułu jest przybliżenie historii, założeń i celów edukacyjnych programu Unii Europejskiej Socrates/Erasmus oraz zwrócenie uwagi na kolosalne znaczenie, jakie program ten miał i nadal ma dla jednoczącej się Europy. Ponadto autorka wiele miejsca poświęciła przedstawieniu zakresu uczestnictwa w programie Socrates/Erasmus zarówno uczelni europejskich, jak i polskich ośrodków akademickich. Szczególnie istotna wydaje się próba prześledzenia, w jakim zakresie polskie uczelnie realizują założone cele programu oraz jakie działania, w ramach programu, są najczęściej podejmowane. Wiadomo, że z roku na rok coraz więcej polskich studentów wyjeżdża, w ramach programu Socrates/Erasmus, na zagraniczne uczelnie partnerskie. Z kolei jednym z najsłabszych ogniw w realizowaniu przez polskie ośrodki akademickie unijnego programu edukacyjnego jest małe zainteresowanie młodych Europejczyków studiowaniem w Polsce. Konkluzję artykułu stanowi próba prześledzenia przyczyn stosunkowo małej popularności polskich ośrodków akademickich za granicą, a tym samem sugerowanie zmian, które należy wprowadzić, by promować Polskę i polskie środowisko akademickie.

Elżbieta Drogosz-Zabłocka

Sytuacja edukacyjna i zawodowa absolwentów studiów licencjackich ? wstępna diagnoza na przykładzie województwa podkarpackiego

W artykule przedstawiona jest wstępna diagnoza sytuacji edukacyjnej i zawodowej absolwentów studiów licencjackich województwa podkarpackiego, jednego z województw Polski wschodniej charakteryzującego się trudną sytuacją na rynku pracy. Badano absolwentów po dwóch latach od ukończenia studiów. W pierwszej części artykułu autorka omawia bazę materiałową badania, charakteryzuje także sytuację na podkarpackim rynku pracy. W części drugiej koncentruje się na sprawach związanych z pracą zawodową absolwentów i motywami jej wyboru oraz kontynuowaniem edukacji na uzupełniających studiach magisterskich.

Wstępna diagnoza pokazuje, że istnieje zgoda absolwentów na podejmowanie pracy w pełnym i niepełnym wymiarze godzin oraz pracy dorywczej i na zlecenie zarówno zgodnej, jak i niezgodnej z ukończonym kierunkiem studiów. Większość badanych licencjatów ? zarówno tych, którzy pracują, jak i niepracujących ? podjęła uzupełniające studia magisterskie, uznając je za konieczny etap kariery zawodowej.

Jan Piskurewicz

Prace nad przygotowaniem prawa o ochronie własności naukowej i udział w nich Marii Skłodowskiej-Curie

W czasach Marii Skłodowskiej-Curie prawo własności intelektualnej nie było, zdaniem wieku uczonych, objęte należytą ochroną, dlatego też we Francji pojawił się pomysł stworzenia prawa i konwencji międzynarodowej, regulujących tę właśnie kwestię, pod nazwą prawa własności naukowej (droit du savant).

W artykule omówione zostały wysiłki francuskiego i międzynarodowego środowiska naukowego w tym zakresie, a także uwarunkowania społeczne, ekonomiczne i polityczne związane z próbami tworzenia nowego prawa oraz wprowadzania go w życie. Udział Marii Skłodowskiej-Curie w tych pracach pokazuje, iż była ona nie tylko wybitną uczoną w dziedzinie radioaktywności, ale także sprawnym i kompetentnym organizatorem życia naukowego w skali międzynarodowej.

Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytet Warszawski Nowy Świat 69 00-927 Warszawa studiumewaluacji@uw.edu.pl +48 22 55 20 171